AQSh federal hokimiyatlari so'nggi yillardagi eng qattiq tijorat haydovchilarini o'qitish bozorini tekshirishni boshladi. Natijada minglab CDL tayyorlovchi provayderlar federal reyestrdan chiqarildi va yana minglab provayderlar yopilish ehtimoli haqida ogohlantirish oldi. Gap yuk mashinalari haydovchilarini tayyorlaydigan va federal Entry-Level Driver Training (ELDT) standartlariga rioya qilishlari kerak bo'lgan maktablar haqida ketmoqda.
AQSh Transport vazirligi (USDOT) va Federal avtomobil xavfsizligi ma'muriyati (FMCSA) Training Provider Registry — CDL olish uchun imtihon topshirishga haqli bo'lgan maktablarning rasmiy reyestridan o'quv markazlarini ommaviy ravishda olib tashlashni e'lon qildi.
Idora ma'lumotlariga ko'ra, deyarli 3 000 provayder reyestrdan to'liq chiqarildi va yana bir necha ming provayder rasmiy ogohlantirishlar va buzilishlarni bartaraf etish uchun cheklangan muddat oldi. Zarba ostida, qonun talablariga muvofiq o'qitishni amalga oshirmagan "CDL fabrikalari" deb ataladigan tashkilotlar tushdi.
FMCSA tekshiruvlar davomida aniqlangan tizimli buzilishlarga ishora qiladi, jumladan:
- tasdiqlangan amaliy haydash soatlarining yo'qligi;
- ELDT dasturlarini o'tkazish bo'yicha soxta hisobotlar;
- o'quv dasturlarining federal standartlarga mos kelmasligi;
- malakali instruktorlarning yo'qligi.
Transport vazirligining rasmiy bayonotida bu sohada o'z-o'zini tartibga solish o'zini oqlamaganligi ta'kidlanadi. USDOT vakili aytganidek, "qoidalarni bajarishga tayyor bo'lmagan provayderlar tijorat haydovchilarini o'qitmasligi va boshqa yo'l harakati ishtirokchilarini xavf ostiga qo'ymasligi kerak" (AQSh Transport vazirligi).
Training Provider Registry (TPR) — bu FMCSA ning federal ma'lumotlar bazasi. Faqat ushbu reyestrga kiritilgan maktablar ELDT qoidalari joriy etilgandan keyin CDL bo'lajak haydovchilarini o'qitishga haqli. Agar maktab TPRdan chiqarilgan bo'lsa, uning bitiruvchilari tijorat huquqlarini olish jarayonini qonuniy ravishda yakunlay olmaydi.
Chiqarilgan provayderlarning dolzarb ro'yxati FMCSA tomonidan to'g'ridan-to'g'ri e'lon qilinadi va tekshiruvlar yakunlanganda yangilanadi (FMCSA Training Provider Registry).
Bo'lajak haydovchilar uchun bu, agar o'qitish akkreditatsiyadan mahrum bo'lgan maktabda o'tgan bo'lsa, vaqt va pulni yo'qotish xavfini anglatadi. Ba'zi hollarda talabalar boshqa provayderda ELDT kursini qayta o'tishlari kerak bo'ladi.
Umuman olganda, sanoat uchun oqibatlar ikki tomonlama. Bir tomondan, qisqa muddatda ayrim shtatlarda o'quv joylari yetishmasligi mumkin. Boshqa tomondan, tashuvchilar va sug'urta kompaniyalari uzoq vaqtdan beri haydovchilarni tayyorlash sifatini qat'iy nazorat qilishni talab qilmoqda, chunki yetarli darajada o'qitilmaslik to'g'ridan-to'g'ri avariyalar va sug'urta narxiga ta'sir qiladi.
Profil nashrlari USDOT harakatlarini ELDT qoidalari mavjud bo'lganidan beri "kulrang" CDL o'qitish bozoriga eng katta zarba deb ta'kidlaydi (CDL Life).
CDL olishni rejalashtirayotgan haydovchilarga maktabga yozilishdan oldin uning federal reyestrdagi holatini tekshirish tavsiya etiladi. TPRdan vaqtinchalik chiqarilish ham imtihonga kirishga rad javobiga olib kelishi mumkin.
FMCSA dan ogohlantirish olgan o'quv markazlari hujjatlarni va o'quv jarayonlarini ELDT talablariga to'liq muvofiq holda tezda tartibga solishlari kerak. Regulyatorning bayonotlariga ko'ra, qo'shimcha tekshiruvlar to'lqinlari allaqachon rejalashtirilgan.
Masshtabli tozalash federal hokimiyatlar AQShda tijorat haydovchilarini tayyorlash sifatini jiddiy o'zgartirishni va yillar davomida nohalol maktablarga haqiqiy o'qitishsiz ishlashga imkon bergan bo'shliqlarni yopishni maqsad qilganini ko'rsatadi.