2025 yil oxirida AQSh Transport vazirligi (USDOT) va Federal avtomobil tashish xavfsizligi boshqarmasi (FMCSA) CDL-mills deb ataladigan — federal ro'yxatda rasmiy ravishda qayd etilgan, ammo amalda tijorat transport vositalarini to'liq tayyorlashni ta'minlamaydigan o'quv markazlariga qarshi keng qamrovli choralar e'lon qildi. Regulyatorlar bu kampaniyani yo'llarda xavfsizlikni oshirish va CDL berish tizimiga ishonchni tiklash uchun zarur qadam deb atashadi.
2025 yil 1 dekabrda AQSh transport vaziri Shon P. Daffi Training Provider Registry (TPR) ro'yxatida ro'yxatdan o'tgan o'quv yetkazib beruvchilarni qattiq tekshirishni boshlashini e'lon qildi. USDOT ma'lumotlariga ko'ra, deyarli 3 000 o'quv tashkiloti ro'yxatdan chiqarilgan va yana taxminan 4 500 tashkilot talablar bilan mos kelmasligi haqida xabardor qilingan va buzilishlarni bartaraf etish uchun 30 kunlik muddat berilgan.
Rasmiy bayonotda vazir ta'kidladi:
«Agar o'quv muassasasi haydovchilarni tijorat transport vositalarini xavfsiz boshqarishga haqiqatan ham o'rgatayotganini isbotlay olmasa, u federal tayyorgarlik tizimida o'rin yo'q».
(2025 yil 1 dekabr bayonoti, transportation.gov)
Idora vakillarining so'zlariga ko'ra, asosiy muammo shundaki, ba'zi maktablar ELDT standartlari doirasida haqiqiy o'qitishni ta'minlamasdan, faqat rasmiy talablarni bajarish bilan cheklangan.
FMCSA va USDOT, o'quv markazlarining o'z-o'zini sertifikatlashga asoslangan avvalgi model suiiste'molliklar uchun zamin yaratganini ta'kidlaydi. Natijada, yo'llarga to'liq nazariy va amaliy tayyorgarlikdan o'tmagan haydovchilar chiqishi mumkin edi.
Sanoat ommaviy axborot vositalari regulyatorlar muammoni faqat ta'lim sifati sifatida emas, balki yo'l harakati xavfsizligi va CDL haydovchisi kasbining obro'si uchun tizimli xavf sifatida ko'rib chiqayotganini ta'kidlaydi. Shu sababli, hozirgi kampaniya so'nggi yillardagi eng keng qamrovli kampaniyalardan biri deb ataladi (ttnews.com).
Federal hokimiyat tashabbusini yirik sanoat uyushmalari qo'llab-quvvatladi. American Trucking Associations (ATA) USDOT va FMCSA harakatlarini olqishlab, qat'iy ta'lim standartlari xavfsizlikning asosi ekanligini ta'kidladi.
ATA prezidenti Kris Spir ta'kidladi:
«Haydovchilarni sifatli tayyorlash — bu bizning shosse yo'llarimizdagi xavfsizlikning asosi. Biz noxolis amaliyotlarni bartaraf etish va CDL faqat haqiqatan ham tayyorlangan mutaxassislarga berilishini ta'minlash bo'yicha sa'y-harakatlarni qo'llab-quvvatlaymiz».
(ATA bayonoti, 2025 yil dekabr, trucking.org)
Avtotransport sanoati uchun bu choralar bir nechta o'zgarishlarni anglatadi:
- O'quv markazlari ELDT standartlariga muvofiqligini hujjatlashtirish yoki federal ro'yxatdan chiqish majburiyatiga ega bo'ladi.
- Tashuvchilar va ish beruvchilar haydovchilarni ishga olishda ta'lim tarixini yanada qat'iyroq tekshirishga duch kelishadi.
- Yangi haydovchilar kasbga kirishda yuqori talablar bilan duch kelishi mumkin, ammo shu bilan birga — sifatliroq ta'lim olishadi.
CDL-mills ga qarshi kampaniya federal regulyatorlar uzoq muddatli xavfsizlikka e'tibor qaratayotganini ko'rsatadi, hatto bu mehnat bozorida qisqa muddatli qiyinchiliklar tug'dirsa ham. USDOT va FMCSA rejasiga ko'ra, ta'lim va CDL berish ustidan nazoratni kuchaytirish yo'llarda tayyorlanmagan haydovchilar sonini kamaytirishi va yuk tashish sanoatida umumiy professionallik darajasini oshirishi kerak.